ΑΡΙΣΤΕΡΙΞ

Καμιά φορά αναρωτιέται κανείς αν οι σύγχρονοι  πολιτικοί καθοδηγούνται μόνο από τους συμβούλους τους,  (δημοσκόπους κ.α.) με αποτέλεσμα να έχει ατροφήσει το πολιτικό τους αισθητήριο. Λίγο πριν το 2004 ο Κ. Καραμανλής, και ενώ η χώρα έκανε αγώνες με τεράστιο κόστος και τη Γ. Αγγελοπούλου ως επικεφαλής, εμφανιζόταν ως ο άνθρωπος που θα έλυνε τα προβλήματα  της καθημερινότητας και θα απάλλασσε την κοινωνία από τη διαπλοκή των συμφερόντων. Στο δεύτερο μέτωπο , η αποτυχία , μετατράπηκε σε υποταγή, στο πρώτο η μάχη χάθηκε από πολύ νωρίς και τώρα επιβεβαιώνεται ξανά με το λουκέτο στον Ελεύθερο Τύπο και το City. 


Ο Κ. Καραμανλής  που μόλις πριν από 3 μήνες είχε πάει στο Blue Land Center για μια ...προσφορά της εφημερίδας, κατόπιν αιτήματος της ιδιοκτήτριας , εμφανίζεται ξένος και αδιάφορος για την ανεργία 470 εργαζομένων. Τα κυβερνητικά στελέχη διαγκωνίζεται σε διοχετεύσεις του τύπου  ζητούν διορισμούς στο δημόσιο, ή δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε προνομιακά τους δημοσιογράφους από τους άλλους εργαζόμενους. Το θλιβερό είναι πως τη δεύτερη θέση την εξέφρασε και ένας υφυπουργός, που μονότονα υπενθυμίζει πως διατηρεί και την ταυτότητα του δημοσιογράφου, ο Κ. Γκιουλέκας.  


Η κυβερνητική θέση είναι βέβαια για κλάματα , καθώς τα τελευταία  5 χρόνια πρωταγωνίστησε σε χαριστικές ρυθμίσεις. έδωσε για παράδειγμα τη δυνατότητα ελέγχου 2 τηλεοπτικών και  6 ραδιοφωνικών σταθμών , ενώ πρόσφατη είναι η ιστορία  του 2% με το δώρο που πήγε να κάνει σε μερίδα εκδοτών και σταμάτησε εξαιτίας του θορύβου που έκανε η Καθημερινή.  Η αλήθεια είναι πως είτε λόγω ανικανότητας ή αδιαφορίας η κυβέρνηση  δεν λαμβάνει κανένα μέτρο για τους εργαζόμενους, όπως έχει γίνει με άλλους κλάδους απολυμένων, επενδύοντας στο νεοφιλελεύθερο δαρβινισμό. 


Δε στην περίπτωση του  Ε Τ κάνει πως δεν θυμάται πως πρωτοκλασάτα στελέχη του κόμματος, όπως οι Εβερτ , Βαρβιτσιώτης και Παλαιοκρασσάς  πρωταγωνίστησαν με τις αποφάσεις τους ως μέλη του Ιδρύματος Λίλιαν Βουδούρη, και πως επίσης,  η Γ. Αγγελοπούλου, που με τις ευλογίες της κυβέρνησης πήρε την εφημερίδα, ήταν βουλευτής του κόμματος της ΝΔ.  Το ναυάγιο του ΕΤ και η μή «διάσωση» των επιβατών είναι απλώς η μικρογραφία της διακυβέρνησης της χώρας από τη ΝΔ.  


Αυτό που ίσως δεν έχει σκεφτεί είναι πως η περίπτωση του ΕΤ μπορεί να λειτουργήσει ως παράδειγμα. Αν δηλαδή απολύονται 470 εργαζόμενοι, χωρίς καμία άλλη πρόνοια τότε άλλες επιχειρήσεις μπορούν να ακολουθήσουν παρόμοια πολιτική  σκορπώντας με ανέργους την κοινωνία και προκαλώντας νέες κοινωνικές εντάσεις  
 
 

Την περασμένη βδομάδα  το ΕΣΡ, στο τέλος της ραδιοτηλεοπτικής περιόδου έλαβε την απόφαση να σταματήσει το άθλιο τηλεπαιχνίδι προσωπικών δεδομένων «Η στιγμή της αλήθειας» το οποίο παρουσίαζε η Ευγενία Μανωλίδου.  Το παιχνίδι εστιάζει μέσω του διλήμματος, ψέμα ή αλήθεια, στα ενδότερα των οικογενειών,  δημοσιοποιώντας τα προσωπικά τους μυστικά έναντι ενός επάθλου.  Έτσι ερωτήματα από το μέγεθος του οργάνου, μαζί με πιθανές αναφορές για σεξουαλική κακοποίηση, έγιναν μέρος του τηλεοπτικού θεάματος με αντάλλαγμα τα διαφημιστικά έσοδα και την προσωπική διαφήμιση της παρουσιάστριας.

 
Το ΕΣΡ «άντεξε» όλη τη χρονιά την προβολή της σειράς και την έκοψε στο τέλος της περιόδου, μειώνοντας έτσι , αναπόφευκτα .τις πιθανές ζημίες του καναλιού. «Και η πίττα ολόκληρη και ο σκύλος χορτάτος»;, μπορεί να είναι η κρυφή σκέψη . Ο ΑΝΤ1 σε ανακοίνωσή του μιλάει για «λογοκρισία», αλλά και υπέρμαχος  της … «κάθε είδους κριτικής, καταδικάζοντας την απόφαση του ΕΣΡ.  Δεν μιλάει για τις δικές του ευθύνες για το άθλιο θέαμα που παρουσίασε, με τη «Στιγμή της αλήθειας» διατηρώντας το πρόγραμμα παρά την κριτική που δέχθηκε.

 
 Η πρώτη ευθύνη είναι η δική του επιλέγοντας  άλλο ένα πρόγραμμα χαμηλού, ποιοτικού επιπέδου, στο οποίο τα ίδια τα στελέχη του δεν θα πήγαιναν. Ακόμη και η «περατζάδα» μιας από τις «σταρ» του ΑΝΤ1 στο κανάλι, ήταν πολύ καλά προετοιμασμένη, με ερωτήσεις για τη ζήλια ή για το πόσο καλός εραστής  είναι ο σύζυγος της, έχοντας συνεπώς «δίχτυ προστασίας». Η δεύτερη ευθύνη είναι του κοινού που για ορισμένες χιλιάδες ευρώ,  ξεπουλάει κόρες και μπαμπάδες.


Βεβαίως κανείς δεν είναι υπέρμαχος του κοψίματος των εκπομπών, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως η βλακεία και η κακογουστιά πρέπει να γίνεται διαρκώς μετ΄ επαίνων αποδεκτή. Πρέπει να υπάρχει ένα όριο και όπως κανείς δεν μπορεί να αποφασίζει τι είναι σωστό και τι όχι, εξίσου σημαντική αξία είναι και  το δικαίωμα στην  αξιοπρέπεια. Παρά το γεγονός ό,τι οικειοθελώς εμφανίζονται οι παίχτες στο παιχνίδι, υπάρχει ένας πυρήνας της ιδιωτικής ζωής, που δεν πρέπει να απειλείται από τη διάθεση μιας εμπορικής τηλεοπτικής επιχειρήσεις για  κέρδη.

 
Εν κατακλείδι. Αν ο ΑΝΤ1 ήθελε να προβάλει την εκπομπή τόσο, πολύ ας της άλλαζε είτε περιεχόμενο, συνεχίζοντας την ίδια ώρα, είτε σήμανση , μετακινώντας μετά τη 01.15 τη νύχτα.   Όσο δεν συμφωνούνε τα κανάλια για τα όρια (της ξεφτίλας)  τόσο θα υπάρχει χώρος για γραφειοκρατικές αρχές όσο το ΕΣΡ.  Και όσο τα καλοπληρωμένα στελέχη δεν συμπεριφέρονται στο κοινό με τον ίδιο τρόπο που προστατεύουν τις οικογένειες τους, η αντίδραση   θα είναι πάντοτε μεγάλη και δίκαιη.

Πόσοι να αιφνιδιάστηκαν. Ελάχιστοι.... Όλοι γνώριζαν πως οι απολύσεις θα έρθουν αμέσως μετά το τέλος των εκλογών στην ΕΣΗΕΑ. Στην τηλεόραση του Σκάι έγιναν έξι , ενώ στο «Έθνος» επανήλθαν το σενάριο για την ενοποίηση του αθλητικού τμήματος, που θα έχει ως συνέπεια κι άλλες απολύσεις. Και τα δύο γεγονότα θεωρούνται πρελούδιο των όσων σχεδιάζονται να ακολουθήσουν.  Η κρίση δεν  έχει ακόμη αγγίξει τα Μέσα, αλλά αρκούσε η πτώση της διαφημιστικής δαπάνης, για να αρχίσει να τρέμει το σαθρό κατασκεύασμα και να  προαναγγέλλεται το μεγάλο ξεκαθάρισμα. Και η  σύγκρουση  θα έχει δύο όψεις . Ιδιοκτήτες εναντίον εργαζομένων στα ΜΜΕ, και διαπλεκόμενοι εναντίον διαπλεκόμενων.

Οι απολύσεις στο Σκάι έχουν ένα συμβολικό χαρακτήρα.  Και αν γίνουν αποδεκτές , χωρίς  έστω και την καταγραφή  της  διαφωνίας  των εργαζομένων , τότε η επικράτηση  των ιδιοκτητών θα είναι σαρωτική.  Γι’ αυτό και είναι χρήσιμο κανείς να θυμάται την περίπτωση του «Έθνους» όταν στη διατύπωση του σχεδίου για 100 απολύσεις, υπήρξε η θύελλα των αντιδράσεων , με αποτέλεσμα την προσωρινή αποτροπή τους.

Όμως η κατάσταση στα ΜΜΕ είναι αληθινά δύσκολη , χωρίς ωστόσο να σημαίνει πως δεν υπάρχει διέξοδος. Αν δεν υπάρξει ένας επαναπροσδιορισμός του κλάδου , τότε η το σκάφος κινδυνεύει να βυθιστεί αύτανδρο.  Οι περισσότεροι εκτιμούν πως το χαρτί πεθαίνει , αυτό που δεν λένε είναι γιατί πρέπει να εξαφανιστεί και η δημοσιογραφία. Είναι ανάγκη να επαναπροσδιοριστεί η αξία της ενημέρωσης και της παραγωγής προγράμματος με ελληνικό περιεχόμενο .

Στο πρώτο μέτωπο οι ιδιοκτήτες επαναλαμβάνουν το ίδιο λάθος . Όπως σκότωσαν την εφημερίδες τους με τις ακριβές προσφορές,  έτσι τώρα πεθαίνουν και τα δελτία ειδήσεων τους με τις συνταγές μαγειρικής και τα διάφορα ψυχαγωγικού τύπου ριάλιτυ που φέρνει το RTL στην Ελλάδα. Έχουν έτσι την αυταπάτη πως με τα τρυκ αυτά θα διατηρήσουν το κοινό τους και ταυτόχρονα , χωρίς κόστος θα εξακολουθήσουν να προωθούν τις διαπλεκόμενες συμφωνίες τους.

Στο δεύτερο μέτωπο  αρχίζουν μαζικά να εξαφανίζουν την παραγωγή ελληνικού προγράμματος.  Το αμερικανικό  (ταινίες, σειρές, ντοκιμαντέρ) είναι καλύτερο  επειδή δαπανώνονται πολλά χρήματα για την παραγωγή του και συνάμα  φθηνότερο καθώς απευθύνεται σε πολλές και διαφορετικές αγορές τηλεόρασης και κινηματογράφου. Στην Ελλάδα, αφού αρχικά η παραγωγή τηλεοπτικών προγραμμάτων θεωρήθηκε ως η «μηχανή» για την άντληση εσόδων, από τη διαμεσολάβηση , τώρα διαπιστώνεται πως  το αποτέλεσμα είναι συνήθως κακό και ακριβό, οπότε πρέπει και να κοπεί. Η κρίση , λειτουργεί ως άλλοθι για την εξαφάνιση δεκάδων θέσεων εργασίας και σε αυτό τον τομέα.

 Υποχρεωτική η καταβολή  του αγγελιοσήμου στα ηλεκτρονικά μέσα. Είναι θέση της ΠΟΕΣΥ, η οποία έστω και καθυστερημένα  αποφάσισε να εναντιωθεί στα σχέδια των επιχειρηματιών των Μέσων ενημέρωσης, να καταργήσουν τον πόρο του αγγελιοσήμου .Στη γνωμοδότηση του νομικού συμβούλου της ΠΟΕΣΥ Τάσου Πετρόπουλου αναφέρεται  πως «είναι προφανής η υποχρέωση καταβολής (αγγελιοσήμου) από τους υπόχρεους» για τα νέα μέσα , δηλαδή για τις ενημερωτικές ιστοσελίδες, το IPTV κ.α.  Ο στόχος των εκδοτών είναι προφανής. Το χαρτί σταδιακά πεθαίνει και στο νέο ηλεκτρονικό καθεστώς οι δημοσιογράφους δεν θα πρέπει να απολαμβάνουν αξιοπρεπούς ασφάλισης,  αλλά επισφαλείς θέσεις εργασίας .  Γι ‘ αυτό σταδιακά πέφτουν στην αγορά οι ιδέες για τη μετατροπή των ημερήσιών φύλλων αποκλειστικά σε ηλεκτρονικά και τη διατήρηση μόνο των εκδόσεων «σούπερ μάρκετ» του Σαββατοκύριακου με τις προσφορές 
 
Ούτως ή άλλως , εδώ και καιρό δεν μιλάμε πλέον για blogs ή για ιστοσελίδες, αλλά στην πραγματικότητα για ηλεκτρονικές πλατφόρμες που μεταφέρουν κείμενα και οπτικοακουστικό περιεχόμενο, συνεπώς τα ίδια τα όρια των Μέσων σταδιακά εξαφανίζονται.

Όμως η ουσία είναι πως οι εκδότες δεν επιθυμούν πλέον τους δημοσιογράφους, παρά μόνο τους ενσωματωμένους  δημοσιογράφους.  Η πολιτική των προσφορών   μπορεί να κοστίζει ακριβά στις εφημερίδες, όμως συντηρεί στο επίπεδο των προηγούμενων ετών τις πωλήσεις τους και παρέχει το βιαστικό συμπέρασμα πως δεν είναι υποχρεωμένοι να έχουν τόσους πολλούς δημοσιογράφους,  γραφίστες, διορθωτές , κι άλλες ειδικότητες. Αρκεί μια ομάδα καλών επιμελητών  κειμένων που μπορούν να επεξεργάζονται κείμενα από τα πρακτορεία και τη χρυσή ελίτ των αρθρογράφων που μεταφέρουν τη γραμμή της ιδιοκτησίας.

Παρόμοια είναι και η κατάσταση στην τηλεόραση . Οι ιδιοκτήτες των τηλεοπτικών σταθμών , που μόλις πρόσφατα σε αντάλλαγμα των δωρεάν κομματικών διαφημίσεων, είδαν το ενοίκιο για τη χρήση των συχνοτήτων να μειώνεται στη μέση , δηλώνουν πως δεν χρειάζονται τα «περιττά» δελτία ειδήσεων τα μεσάνυχτα , ή και ακόμη το κεντρικό δελτίο – καφενείο. Το πρόγραμμα μαγειρικής του Alpha υποτίθεται πως δημιουργεί προβληματισμό γιατί οι τηλεθεατές απορρίπτουν τα δελτία ειδήσεων και κοιτάνε πως φτιάχνει τα σουτζουκάκια η γειτόνισσα   

Ειδικά αυτή η  συζήτηση είναι μια τεράστια φούσκα.   Στη Μεγάλη Βρετανία οι αποκαλύψεις της DailyMail προκαλούν κλυδωνισμούς και παραιτήσεις, ενώ πριν από 6 μήνες η αντιπαράθεση Κοντομηνά- κυβέρνησης, επέτρεψαν την αποκάλυψη του σκανδάλου της Μονής Βατοπεδίου.

Η νέα τεχνολογία λοιπόν , ενώ χρησιμοποιείται ως μέσο πίεσης για τη συρρίκνωση  της δημοσιογραφικής εργασίας, πρέπει να αποτελεί την πλατφόρμα αντεπίθεσης.  Αν οι εκδότες δεν θέλουν τους δημοσιογράφους, τότε  αυτοί ,μπορούν να βρεθούν ξανά με το κοινό , απευθείας στο Internet.

Δύο μεγάλα γεγονότα  στα ΜΜΕ. Η κατάργηση του 2% και η «κατάργηση» των ειδήσεων από την κουζίνα του RTL. Οι άνθρωποι του RTL είναι επαγγελματίες και διαθέτουν ένα τεράστιο δίκτυο  με  44 τηλεοπτικούς και 32 ραδιοφωνικούς σταθμούς σε δέκα χώρες, και παραγωγή οπτικοακουστικού υλικού σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως το ίδιο δηλώνει . Αν γνωρίζουν κάτι καλά είναι να δημιουργούν νέα τηλεοπτικά προϊόντα και να τα εκτελούν με  ακρίβεια και αποτελεσματικότητα σε διαφορετικές χώρες. Στην Ελλάδα, αντιμετωπίστηκαν με χλευασμό αρχικά και τώρα με θαυμασμό, ύστερα από την επιτυχία των ποσοστών , καθώς το σχετικό πρόγραμμα μαγειρικής είναι δεύτερο μετά το δελτίο ειδήσεων του Mega , μετά τις 8.00.

Ελάχιστοι θυμούνται βέβαια ο νέος Alpha , υπό τη γερμανική διοίκηση και την ελληνική σύμπραξη , επιχείρησε χωρίς αποτυχία με τη μέθοδο της «εθελουσίας εξόδου» να μειώσει τις θέσεις εργασίας. Και όπως είπε και ο διευθύνων σύμβουλος του σταθμού Ρ. Σπίνερ, θα υπάρξει και νέα απόπειρα μείωσης του κόστους λειτουργίας  
 
Με το που ξεκίνησαν τα μαθήματα μαγειρικής, οι τηλεθεατές είδαν το φως το αληθινό και μπήκαν στην τηλεοπτική κουζίνα σκορπώντας θλίψη στα στελέχη του ενημερωτικού τομέα.  Το μήνυμα είναι σαφές : Η δουλειά στην κουζίνα στοιχίζει φθηνότερα από την ενημέρωση, η οποία δεν συγκεντρώνει το ενδιαφέρον του κοινού. Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις κυριακάτικες. Αφού πίστεψαν πως οι προσφορές είναι ανώτερες του ενημερωτικού προϊόντος  τώρα δηλώνουν πως ανησυχούν γιατί ο κόσμος στρέφεται στο Internet και δεν αγοράζει εφημερίδες. 

Το ανησυχητικό είναι η προσπάθεια αποιδεολογικοποίησης των ειδήσεων, ή ακόμη και η διάθεση εξαφάνισή τους. Αίφνης η πληροφορία, μπροστά στην προοπτική του κέρδους δείχνει να μην έχει τόσο πολύ σημασία. Άλλοι τηλεοπτικοί σταθμοί καταργούν τα νυχτερινά δελτία ειδήσεων, ενώ το νέο ειδησεογραφικό μοντέλο της τηλεόρασης του Alpha, δείχνει να μην έχει καμία σχέση με το κανάλι που ανέδειξε την ιστορία της Μονής Βατοπεδίου. Δείχνει δελφινάκια, κουτσομπολιά  και μετά  ακολουθούν οι συνταγές . Θα δούμε αν αυτή η τάση για μείωσης της αξίας των ειδήσεων επιβεβαιωθεί στο μέλλον 

Η υπόθεση του 2%  ήταν μετά από καιρό μια ήττα της πλευράς Λαμπράκη Μπόμπολα, με την υποστήριξη των μικρών μετόχων έναντι της πλευράς Αλαφούζο. Οι εκπλήξεις ήταν πολλαπλές. Το ΠΑΣΟΚ έκανε στροφή 180 μοιρών και δήλωσε πως θα καταψηφίσει την τροπολογία, ενώ φέρεται να είχε συμφωνήσει το αντίθετο, ενώ προηγήθηκε η δήλωση καταψήφισής  από τον πρώην υπουργό Μανόλη Κεφαλογιάννη. Η κυβέρνηση δηλαδή,  εκεί που φοβόταν τον Παυλίδη, παραλίγο να την πατήσει από την ιστορία του 2%.

Πηγή: Εφημερίδα ΠΡΙΝ

Στην επιφάνεια έρχεται εκ νέου η υπόθεση του αγγελιοσήμου. Ο μεγαλομέτοχος του Σκάι, Γιάννης Αλαφούζος κατά τη διάρκεια συνεδρίου  μίλησε για την «επιβάρυνση» των διαφημιζομένων από τα χρήματα που καταβάλλονται για το αγγελιόσημο, δείχνοντας πως η υπόθεση αυτή είναι ανοικτή  , όπως και δεκάδες άλλες που σχετίζονται με το μέλλον της βιομηχανίας των Μέσων ενημέρωσης. Οι πιέσεις για τη μείωση ή και την κατάργηση του αγγελιοσήμου ασκούνται κυρίως από τους διαφημιζόμενους και λειτουργεί και ως απειλή σε εκδοτικούς οργανισμούς, που έχουν  υψηλό δανεισμό και μια ανατροπή του ασφαλιστικού καθεστώτος θα σήμαινε απολύσεις ή και κλείσιμο τους.  

Τα ζητήματα αυτά όμως λόγω των εκλογών στην ΕΣΗΕΑ, παραμένουν στην αφάνεια διότι στόχος είναι να επανεκλεγεί το σημερινό σύστημα που ελέγχει την ένωση. Πιθανή ενεργοποίηση της κρυφής ατζέντας θα σήμαινε και τη σημαντική μείωση της δύναμής τους. Όμως το τοπίο περιγράφεται ως εφιαλτικό με δεκάδες επιχειρήσεις στο χώρο των ΜΜΕ , αλλά και ορισμένες διαφημιστικές να κινδυνεύουν άμεσα με κλείσιμο. 


Είναι βέβαιο πως στο δεύτερο μισό του 2009 η κρίση θα αποτελέσει το άλλοθι για μαζικές περικοπές αλλά και δραστική αλλαγή  των εργασιακών σχέσεων στα ΜΜΕ. Παρά τα θρυλούμενα, χρήμα για τα Μέσα υπάρχει. Το αποδεικνύουν ο Β. Ρέστης και  οι Λαυρέντης - Κυριακίδης που τοποθετήθηκαν  σε ΔΟΛ και Πήγασο. Υπάρχει ακόμη η τεράστια πίτα της κρατικής διαφημιστικής δαπάνης που διανέμεται , με απροσδιόριστα κριτήρια, συντηρώντας το βασικό κορμό υποστηρικτών της γαλάζιας διακυβέρνησης.

Μια ακόμη ένδειξη είναι και η πολιτική της ΕΡΤ στο ποδόσφαιρο η οποία θα δώσει 10-11 εκατ. ευρώ ετησίως για τα δικαιώματα του Ολυμπιακού και της Ξάνθης.  Στην Αγία Παρασκευή υπάρχουν πρόσωπα που αμείβονται το μήνα με 8.000-12.000 ευρώ μικτά  και σταρ που λαμβάνουν 25.000  ευρώ και μια στρατιά από συμβασιούχους που ζούνε σε ένα καθεστώς εργασιακής ανασφάλειας ,με τις συμβάσεις τους να διακόπτονται και να ανανεώνονται .  


Αυτό που συμβαίνει είναι πως οι επιχειρηματίες, πέρα από τις δικές τους προσωπικές συγκρούσεις που μπορεί να φτάνουν και στα όρια της εξόντωσης, θέλουν να τελειώσουν με τους εργαζόμενους. Και η κρίση στην οικονομία είναι το μεγάλο άλλοθι αφού ήδη παρατηρείται σημαντική μείωση της διαφημιστικής δαπάνης. 


Κανείς όμως δεν αγγίζει το ζήτημα των επιστροφών και των εκπτώσεων στα Μέσα, τους μισθούς των προβεβλημένων στελεχών , το καθεστώς των δημοσιογράφων των γραφείων Τύπου   και βεβαίως τις σχέσεις διαπλοκής των επιχειρηματιών-προμηθευτών του δημοσίου με τα Μέσα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως τα Μέσα στην Ελλάδα είναι ελλειμματικά , οι ιδιοκτήτες όμως είναι πλούσιοι και ισχυροί.